RAFR3RK05 - Rafmagnsfræði sterkstraums 1

Áfangalýsing:

Í áfanganum er fjallað um uppbyggingu og sögu raforkukerfisins á Íslandi, allt frá því að vinnsla raforku hófst til dagsins í dag. Kynnt eru áhrif raforkuvinnslu á menningu og umhverfi. Farið er yfir möguleika mismunandi orkugjafa auk vatnsorku, s.s gufuorku, sólarorku og vindorku. Fjallað er um rafala í raforkuverum og þann stjórnbúnað sem fylgir rekstri þeirra. Farið er í uppbyggingu og virkni rafvéla fyrir rakstraum og riðstraum og sérstök áhersla lögð á þriggja fasa kerfi og búnað þeirra t.d. rafala, hitatæki, spenna og mótora. Farið er yfir myndun hverfisegulsviðs og áhrif þess í spanmótorum. Fjallað er um tengingar á þriggjafasa spennum og vélum og gerðar tengimyndir af þeim samkvæmt viðurkenndum stöðlum. Gerð er grein fyrir helstu þriggjafasa mælitækjum og tengingu þeirra og fjallað um áhrif bilana á rekstur þrífasa kerfa. Leyst eru einföld verkefni er varða rekstur þriggjafasa spenna, tækja og véla.

Forkröfur: RAFM2GA05

Markmið:

Nemandi skal öðlast þekkingu og skilning á:

  • Sögu raforkuvinnslu og dreifingar raforku hér á landi.
  • Helstu orkugjöfum sem notaðir eru við raforkuvinnslu hérlendis, virkjunum og helstu íhlutum þeirra.
  • Heitum, merkingum og hugtökum í raforkudreifikerfum.
  • Vektorteikningum af spennum og straumum í þrífasa kerfi.
  • Málgildum fyrir þrífasa rafbúnað, vélar og tæki.
  • Samfösun og samrekstri þrífasa rafala.
  • Þrífasa mótorum og spennum og virkni þeirra.
  • Varnarbúnaði og ræsiaðferðum fyrir þrífasa vélar.
  • Fasarofi í þrífasa kerfi og áhrifum þess.
  • Þrífasa álagi með fasviki og fasviksjöfnun þess.

 

Nemandi skal hafa öðlast leikni í að:

  • Greina frá þróun og sögu raforkuvinnslu hér á landi.
  • Reikna út grunnafl frá vatnsfalli og geta bent á viðeigandi búnað við virkjun þess.
  • Tengja þrífasa rafala við álag í þríhyrnings- og stjörnutengingu.
  • Tengja þrífasa mótor við þrífasa kerfi í samræmi við upplýsingar á merkiskilti.
  • Tengja þrífasa spenna við þrífasa kerfi og álag í samræmi við upplýsingar á merkiskilti.
  • Nota færanleg mælitæki s.s. fyrir straum spennu, afl, aflstuðul, launafl, fasaröð og snúningshraða.

 

Nemandi skal geta hagnýtt þá þekkingu og leikni sem hann hefur aflað sér til að:

  • Gera einfaldar jafngildismyndir af algengum rekstrareiningum í flutningskerfinu.
  • Teikna einlínumynd af tengivirkjum og merkja alla leiðara og tengipunkta samkvæmt evrópskum reglum.
  • Setja upp mælibúnað til að rannsaka fasaröð, strauma, spennur og aflstuðul í þrífasa kerfi.
  • Gera jafngildismyndir fyrir þrífasa álag, mótora, spenna og rafala.
  • Gera útreikninga á þrífasa álagi, mótorum, spennum og rafölum.
  • Gera útreikninga fyrir þrífasakerfi, m.a. til að ákvarða spennu, tómgangsstrauma, álagsstrauma, álag, spennufall, afltap o.fl.